تبلیغات
پرورش زنبور عسل - پروانه موم خوار - آفات بیماری زنبور عسل

پروانه موم خوار - آفات بیماری زنبور عسل

نویسنده :. .
تاریخ:یکشنبه 12 شهریور 1391-02:06 ب.ظ

مقدمه:

 پروانه یا بید موم خوار شان های كلنی های وحشی را كه به عللی از بین می روند و قابهای مومی انباری زنبورداران را مورد حمله قرار داده و با تخمگذاری و ایجاد لارو از شان های مومی به عنوان ماده غذایی استفاده می نماید. زنبورداران معتقدند كه بید موم خوار باعث از بین رفتن كلنی ها می شود، این پروانه قادر به انجام چنین كاری نیست بلكه تنها كلنی های ضعیف شده در اثر عوامل مختلف و كلنی های تلف شده یا فاقد ملكه را مورد حمله قرار می دهد و قبل از اینكه زنبوردار متوجه ضعف كندو شود پروانه كار خود را انجام داده است.
لارو بید موم خوار بعنوان طعمه در صید ماهی ، بعنوان غذا در تغذیه دام مورد استفاده می باشد و در تحقیقات علمی بیولوژیكی و حشره شناسی بسیار مورد نظر علاقمندان قرار داشته و نسبت به پرورش آن اقدام می نمایند. بید موم خوار در زنبورداری بعنوان آفت شناخته شده و تخمین زده شده كه سالانه 5 میلیون دلار به زنبورداران آمریكا خسارت وارد می كند. بید موم خوار بر خلاف نامش از موم تغذیه نمی كند بلكه از زواید موجود بر روی قابهای مومی تغذیه كرده و لذا قابهای كهنه را ترجیح می دهد.

پایه های مومی (برگه ها) بندرت توسط لاروهای كوچك آلوده می شوند ولی نمی توانند به مرحله بلوغ برسند. در عسل های شان لاروهای جوان درست در زیر در پوش حجره ها تونل حفر كرده و باعث می شوند كه عسل ها نشت كرده و از جذابیت عسل كاسته شود. پروانه های ذیل به عنوان آفات محصولات زنبور شناخته شده اند:

گروه

حشرات

دسته

پروانه ها

خانواده

بیدها

گونه ها

گالریا ملونلا

بید موم خوار بزرگ

آكرویا گریسلا

بید موم خوار كوچك

ویتونلا ادمانسا

پروانه گرده(میوه)

اسفستیا كونیلا

پروانه آرد مدیترانه ای

از بین این پروانه ها، بید موم خوار بزرگ بیشترین آسیب را به زنبورستانها وارد می آورد كه منجر به خسارت مادی و اقتصادی در هر سال می شود. بدین منظور، بیولوژی این آفت با دقت بیشتر مورد بررسی قرار می گیرد. روش های مبارزه شناخته شده برای پروانه بزرگ معمولاً برای سایر پروانه های آفت محصولات زنبور عسل به كار می رود.

بیولوژی:
گسترش جغرافیایی این آفت به زنبوران عسل وابسته است. با توجه به ناتوانی بید موم خوار در تحمل سرما گسترش آن محدود می شود. به این دلیل است كه حمله بید موم خوار در مناطق مرتفع از شدت كمتری برخوردار است یا اصلاً‌رخ نمی دهد.
لارو آفت با تغذیه از موم ها، قابها را نابود می كند. حشرة بالغ از موم تغذیه نمی كند ولی می تواند همانند لارو برخی عوامل بیماریزای زنبور عسل را منتقل كند(مثل لوك). مدفوع بید موم خوار در كلنی های مبتلا به لوك حاوی تعداد زیادی اسپور پانی باسیلوس لاروا (عامل لوك)می باشد.
مراحل رشد:
این پروانه دارای چهار مرحله رشد است شامل تخم، لارو، شفیره و حشرة بالغ. هنگامی كه درجه حرارت خیلی پایین بیاید یا غذایی موجود نباشد این مراحل متوقف می شود. لذا بسته به درجه حرارت و غذا این مراحل می تواند بین 6 هفته تا 6 ماه به طول انجامد. بر اساس منابع موجود این آفت زمستان را در مراحل تخم، لارو یا شفیره سپری می نماید.


تخم:
پروانه ماده تخم ها را به صورت چند تایی در شكاف های كندو در جای تاریك می گذارد تا مانع دسترسی زنبوران شود. هر پروانه حدود300 تخم می گذارد. تخم بعد از 8-5 روز تبدیل به لارو می شود،

لارو بید موم خوار
لارو:
لاروهای جوان بعد از خروج از تخم، در بین حجرات مومی خزیده بلافاصله شروع به تغذیه و تولید تونل های تغذیه ای ابریشمی بر روی موم ها می نمایند. آنها در خوردن و رشد كردن ماهر هستند سرعت رشد مستقیماً به درجه حرارت و میزان تغذیه بستگی دارد. در شرایط ایده آل وزن لارو هر روز به دو برابر افزایش می یابد.گرمای متابولیكی حاصله از رشد سریع باعث افزایش درجه حرارت در پیله می شود. لاروها دارای سرسیاه رنگ و سه جفت پا می باشند. لارو علاوه بر موم ناخالصیهای موجود در آن از جمله پیله لاروهای زنبور عسل، مواد دفعی زنبور و همچنین گرده موجود در حجرات مومی را مصرف می كند. لاروهایی كه در موم خالص (قاب تازه) پرورش یابند رشدشان كامل نمی شود. قابهای سیاه و كهنه كه حاوی شفیره باشند بیشتر در معرض حمله هستند.




تونلهای تغذیه ای ابریشمی

در پایان مرحله لاروی، لارو یك پیله ابریشمی محكم در محل مطمئنی از قابهای چوبی، یا در دیواره كندو یا در صندوق نگهداری قابها بدور خود ایجاد می كند. معمولاً لارو پیله خود را در منافذ كندو می بافد.
شفیره:
مرحله سوم یا شفیرگی مرحله واسط بین لارو و پروانه بالغ است. بعد از اینكه لارو به حد كافی از رشد رسید در كف كندو یا روی قاب به دور خود یك پیله ابریشمی می بافد كه به سختی به قاب یا بدنه كندو چسبیده است. پیله در حفره ای قایق مانند كه لارو در روی چوب ایجاد كرده قرار دارد. این ضایعات در كندوها مدتها بعد از خروج پروانه باقی می ماند. در داخل پیله ، لارو تبدیل به شفیره گردیده و شفیره در عرض یك هفته و حداكثر در عرض 2 ماه به حشره بالغ تبدیل می شود.
حشره بالغ:
حشره نر اندكی كوچكتر از ماده است و با داشتن دالبر در لبه بالها از حشره ماده قابل تشخیص است. در كندوهای آلوده می توان مراحل مختلف رشد، تونل های ابریشمی بر روی قابها، مدفوع سیاهرنگ و پیله های چسبیده به قابها را مشاهده نمود. اندازه حشره بالغ به تركیب غذا در مرحله لاروی و طول مراحل مختلف رشد بستگی دارد. ماده ها بین 4 تا 10 روز بعد از خروج از پیله شروع به تخمگذاری می نمایند. به این منظور پروانه های ماده در هنگام غروب و تاریكی تلاش می كنند تا وارد كندو شوند. اگر كلنی به حد كافی قوی باشد كه مانع ورود آن به كندو شود، بید موم خوار تخم های خود را خارج از كندو و در شكاف چوبهای آن خواهد گذاشت.
روش های كنترل بید موم خوار
• لازم است تمامی كلنی های زنبورستان از نظر جمعیت قوی نگهداشته شوند. (زنبور عسل خطرناكترین دشمن بید موم خوار است).
• هرگز قابهای مومی و موم ها در كندوهای بدون جمعیت نگهداری نشوند.
• آلودگی های انگلی مخصوصاً واروا در زنبورستان كنترل شود.
• ضروری است بعد از حمله بید موم خوار تخم های موجود در قابها حذف شوند. به این منظور لازم است تونل های ساخته شده توسط آفت را با كاردك خراب نمود،با این كار زنبوران به تخم ها دسترسی پیدا كرده و آن ها را از كندو خارج كنند.
ضروریست كه ذخیره غذایی كندو به طور منظم در طول فصول گرم بازدید و بررسی شوند. خلاصه روش های مبارزه با بید موم خوار در جدول پیوست دیده می شود.
روشهای بیولوژیكی
اسپور باسیلوس تورنژنسیس
این باكتری در سال 1911 كشف شد و سالها برای حفاظت از گیاهان به كار رفته است. این باكتری تحت عنوان محصول تجاری B-401 اختصاصاً برای مقابله با بید موم خوار انتخاب شده است. باكتری اسپوری تولید می كند كه حاوی سم یا توكسین است. زمانی كه لارو این اسپور را بلع می كند توكسین آزاد گردیده و به دیواره روده آسیب وارد می كندكه منجر به مرگ لارو می شود. این باكتری برای مهره داران(انسان و دام) و زنبوران عسل بی ضرر است و هیچ باقیمانده ای در موم یا عسل به جا نمی گذارد.
روشهای شیمیایی:
سولفور (دی اكسید گوگرد SO2 ):
دو راه به كار گیری گوگرد شامل سوزاندن نوارهای گوگرد و اسپری كردن گاز SO2 می باشد. این روش هنوز یكی از مؤثرترین روش های مبارزه با بید موم خوار است. این گاز خیلی فرار بوده و در چربی قابل حل نیست و به این خاطر ضرر كمی برای زنبور، موم و عسل دارد. در صورت نیاز به ضد عفونی كردن قاب ها توصیه می شود بعد از برداشت آن ها از كندو، یك یا دو هفته منتظر مانده تا تخم های پروانه تبدیل به لارو گردیده، سپس اقدام به درمان با گوگرد شود.( چونSO2 بر تخم های بید موم خوار بی اثر است)
اسید استیك
اسید استیك تبخیر می شود و به فوریت تخم ها و پروانه ها را می كشد. لاروها و مخصوصاً شفیره ها، مقاومت داشته و باید برای مدت بیشتری در معرض اسید استیك قرارگیرند. لذا بر خلاف روش قبل لازم است شانها را بلافاصله بعد از خارج كردن از كلنی و قبل از تبدیل تخم به لارو در معرض اسید استیك قرار دارد.
اسید فرمیك
زنبورداران حرفه ای اسید فرمیك را برای مقابله با بید موم خوار با موفقیت به كار می گیرند. اثرات آن مشابه اسید استیك است.

موادی را كه نباید دیگر استفاده نمود:
1. پارادیكلروبنزن :(PDCB) در ایران استفاده از این ماده مرسوم نیست، خطر زیادی در ایجاد باقیمانده در عسل و موم دارد. حد موجود 01/0 میلی گرم در كیلوگرم است كه ممكن است افزایش یابد و كیفیت عسل را دچار مشكل سازد. این ماده در غلظت بالا برای زنبوران سمی است. اگر قاب هایی راكه در معرض این ماده قرار داده شده اند مستقیماً‌ از محل نگهداری بدون هوادهی، به كلنی منتقل نمایند ممكن است باعث تلف شدن كلنی شود. با توجه با یافته های بالا، به كارگیری PDCB در زنبورداری مناسبت ندارد و مصرف این ماده ممنوع می باشد.
2. فسفید آلومینیوم: این ماده به قرص گندم نیز مشهور است، از موادی است كه دیگر در زنبور داری جایی ندارد و استفاده از آن همانند PDCB غیر مجاز و ممنوع می باشد.

روش های مبارزه با بید موم خوار

تكنیك

روش

معایب(-)    منافع(+)

ملاحظات

فیزیكی

مرتب كردن قابها

باقیمانده ندارد+

ساده +

جدا كردن قابهای كهنه خطرناك از قابهای جدید

ذوب كردن فوری موم های كهنه

نگهداری قابها در محل های سرد و روشن با تهویه هوا

بید از نور و خشكی گریزان است

محافظت از باد، جوندگان و حشرات

محل سرد (كمتر از 15 درجه سانتیگراد)

موثر +

در طولانی مدت محدودیت دارد-

محل سرد

تهویه خوب در قابها

درمان با سرما

موثر +

كشتن همه مراحل +

گران قیمت –

 

2 ساعت در C ْ15- درجه سانتی گراد

3 ساعت در C ْ12 – درجه سانتی گراد

5/4 ساعت در C ْ7- درجه سانتی گراد

به طور مداوم در سرما

درمان حرارتی

موثر +

همه مراحل را می كشد +

گران قیمت –

خطر ذوب شدن قابها -

80 دقیقه در 46 درجه سانتی گراد

40 دقیقه در 49 درجه سانتی گراد

تهویه خوب

كنترل دقیق درجه حرارت

بیولوژیكی

اسپور باسیلوس تورنژینسیس(B-451)

باقیمانده ندارد+

اثر طولانی (2-3 ماه) +

موثر بر بید های كوچكتر –

كار سخت-

آشنایی با روش استفاده

اطمینان از انتشار خوب روی قابها

دیدن تاریخ مصرف و شرایط نگهداری

اگر قابها به تازگی آلوده شده اند اول سولفور بعد B-401

شیمیایی

گوگرد

موثر

+ نگهداری خوب گرده ها درمقابل قارچها.

تكرار شود.

غیر مؤثر بر تخم ها.

خطر آتش سوزی.

درمان از بالا(SO2 از هوا سنگین تر است)

به صورت گاز تنفس نشود (تخریش مجاری تنفسی و چشم)

درمان هر چهار هفته یكبار (در تابستان)

SO2 به صورت اسپری:

-                      1 ثانیه (5/2 گرم  SO2 ) برای هر طبقه عسل

-                      4-3 ثانیه برای 100 لیتر حجم كندو

خطر آتش سوزی دارد

اسید استیك

+ موثر

+ باقیمانده ندارد

همه مراحل را می كشد

اسپورهای نوزما را می كشد

به قسمت های فلزی حمله می كند

تكرار منظم

احتیاط در هنگام حمل

درمان از بالا (گاز سنگین تر از هوا)

به صورت گاز تنفس نشود از تماس با پوست اجتناب شود

200 سی سی اسید استیك (80% -60% ) برای 100 لیتر حجم كندو

در تابستان، درمان تكرار شود . 2-1 بار به فاصله 2 هفته

اسید فرمیك

+ موثر

+ باقیمانده ندارد

+همه مراحل را می شكد

به قسمت های فلزی حمله می كند

تكرار منظم

احتیاط در هنگام حمل

درمان از بالا

گاز تنفس نشود، از تماس با دست اجتناب شود.

80 سی سی اسید فرمیك 85% برای 100 لیتر حجم كندو

در تابستان، درمان 2-1 بار با فاصله دو هفته تكرار شود.

 

 

 

 

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
How we can increase our height?
دوشنبه 27 شهریور 1396 03:15 ب.ظ
My relatives every time say that I am killing my time here at web, but I know
I am getting know-how everyday by reading thes good articles.
Can stretching help you grow taller?
دوشنبه 16 مرداد 1396 01:27 ق.ظ
Oh my goodness! Amazing article dude! Thanks, However I am encountering
issues with your RSS. I don't understand the reason why I
cannot subscribe to it. Is there anybody getting the same RSS problems?
Anybody who knows the solution can you kindly respond?
Thanx!!
What causes the heels of your feet to burn?
جمعه 13 مرداد 1396 09:41 ب.ظ
It is appropriate time to make some plans for the long run and it's time to be
happy. I've learn this post and if I could I desire to suggest you some interesting issues or advice.
Perhaps you can write next articles relating to this article.
I want to learn more things about it!
http://malenahartup.weebly.com/blog/bunions-causes-symptoms-and-treatments
شنبه 7 مرداد 1396 12:49 ق.ظ
Thanks for any other fantastic post. Where else may just
anyone get that kind of info in such a perfect method of writing?
I've a presentation next week, and I'm on the look for such info.
Lenora
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 04:23 ق.ظ
I read this post fully regarding the difference of hottest and previous technologies, it's amazing article.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 10:04 ق.ظ
We are a gaggle of volunteers and starting a brand new scheme in our community.
Your site offered us with helpful information to work on. You
have done an impressive task and our entire community will be thankful to you.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 05:33 ق.ظ
Hello! I know this is kinda off topic but I was wondering which blog platform are you using for this
website? I'm getting fed up of Wordpress because I've had issues with hackers and I'm looking at alternatives for another platform.
I would be awesome if you could point me in the direction of a good platform.
manicure
دوشنبه 14 فروردین 1396 07:45 ب.ظ
Wow, this piece of writing is nice, my younger sister is analyzing these things, therefore I am going to tell
her.
BHW
شنبه 12 فروردین 1396 09:50 ق.ظ
This information is invaluable. When can I find out more?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo